X
تبلیغات
زولا
جایگاه دریا در قرآن مجید - ..:: اقیانوس شناس::..
مـطالب، عـکس و فیـلم‌های دریـایـی را در ایـن صـفـحه مــجـازی ببـینید و لـذت بـبـریـد
جایگاه دریا در قرآن مجید
یکشنبه 15 تیر 1393 ساعت 02:15 | نوشته ‌شده به دست مدیر (قادری)
جایگاه دریا در قرآن مجید



دانلود فایل Pdf
 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

 


إِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْکِ الَّتِی تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِمَا یَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاء فَأَحْیَا بِهِ الأرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِیهَا مِن کُلِّ دَآبَّةٍ وَتَصْرِیفِ الرِّیَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخِّرِ بَیْنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ لآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ . سوره بقره - آیه 164

راستى که در آفرینش آسمانها و زمین و در پى یکدیگر آمدن شب و روز و کشتیهایى که در دریا روانند با آنچه به مردم سود مى‏رساند و [همچنین] آبى که خدا از آسمان فرو فرستاده و با آن زمین را پس از مردنش زنده گردانیده و در آن هر گونه جنبنده‏اى پراکنده کرده و [نیز در] گردانیدن بادها و ابرى که میان آسمان و زمین آرمیده است براى گروهى که مى‏اندیشند واقعا نشانه‏هایى [گویا] وجود دارد.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(ان فی خلق السموات والارض واختلاف اللیل و النهار):(همانا درخلق آسمانها و زمین و اختلاف شب و روز...)هر یک از مخلوقات به تنهایی نشانه ای بر دلالت بر خالق مدبر هستند ،پس عالم یک شی ءواحد و تدبیر آن سراسر به هم پیوسته است و تمام اجزائش مسخر تحت یک نظام می باشد ،هرچند در ظاهر متعدد و متکثر است ،پس خدای آنها هم یکی است .اختلاف شب و روز به سبب تفاوت نور وارد بر زمین است که موجب کوتاهی و درازی شب و روز می شود و همین اختلاف هم به جهت کشت و زرع و احتیاجات مردم می باشد، (والفلک التی تجری فی البحر بما ینفع الناس ):(و کشتی که در دریا جریان دارد تا به مردم سود رساند)کشتی هایی که در دریاها مردم وکالاهای آنان را حمل و نقل می کنند در وجود خود و قوه ای که آنان را شناور نگه می دارد، محتاج به خداوند هستند که این قانون شناوری اجسام در آب را در نظام عالم قرار داده است ، (وما انزل الله من السماء من ماء فاحیا به الارض بعد موتهاوبث فیها من کل دابه ):(و در آنچه خدا از آسمان نازل می کند، یعنی آن آبی که باآن زمین را بعد از مردنش زنده می سازد،و از هر نوع جنبنده در آن پراکنده گرداند)، هنگامی که آب دریا را بخار و مبدل به ابر می نماید و بادها آن ابر رامنتقل می کنند، سپس فشرده می شود تا باران یا برف یا تگرگ بر زمین ببارد و آن را برویاند و در زمین انواع جانوران را پراکنده می کند،(و تصریف الریاح ):(وگرداندن بادها) و آن راندن باد از سویی به سوی دیگر است تا جبهه های هوا، ازتفاوت دما بین آسمان و زمین یا دریاو آسمان به جهت تفاوت درجه حرارت بین شب و روز، تشکیل شوند و موجب نزولات آسمانی گردند وهمچنین باددانه های گیاهان را از جایی به جای دیگر می برد تا عمل لقاح در گلها و درختان انجام شود، (و السحاب المسخر بین السماء والارض ):(و ابرهائیکه بین آسمان وزمین مسخرند)ابرها ،بخار آب فشرده هستند که وقتی بالا می روند ابر رامی سازند و اگر نزدیک زمین باشند مه هستند، (لایات لقوم یعقلون ): (به تحقیق نشانه هایی برای مردمی هستند که تفکر وتعقل می کنند)یعنی دلایلی هستندبرای گروهی که تفکر آنها را بسوی ایمان می خواند عقل ادراک تام و کامل شیی ءاست و عقل حق را از باطل جدا می کند و انسان را به جانب خدای حق و خالق مدبر دلالت و هدایت می نماید.(العقل ما عبد به الرحمن واکتسب به الجنان )(68).در این آیه و آیه قبل براهینی بر وجود خدا و توحید او ارائه می شود، برهان اول ): از راه پیوستگی نظام عالم و اینکه همه آنها در حکم واحدند، پس خالق آنها نیز واحد است و از راه نظام منحصر به فرد عالم به وجود یگانگی خدااستدلال نموده است ، برهان دوم ): از طریق وحدت حقه حقیقیه خود(الله ) است که خود برهان موجودات می باشد و در وجود خود بی نیاز از برهان مخلوقات می باشد،برهان سوم ):از راه احتیاج انسان است که خداوند هر چه در آسمان وزمین است مسخر او گردانده تا او به سعادت دنیا و عقبی برسد(69).

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

 


أُحِلَّ لَکُمْ صَیْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَّکُمْ وَلِلسَّیَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَیْکُمْ صَیْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِیَ إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ . سوره مائده - آیه 96

صید دریا و ماکولات آن براى شما حلال شده است تا براى شما و مسافران بهره‏اى باشد و[لى] صید بیابان مادام که محرم مى‏باشید بر شما حرام گردیده است و از خدایى که نزد او محشور مى‏شوید پروا دارید.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(احل لکم صیدالبحر و طعامه متاعا لکم و للسیاره و حرم علیکم صید البر مادمتم حرما و اتقوا الله الذی الیه تحشرون ):(برای شما شکاردریائی و خوردن آن حلال شد تابرای شما و رهگذران متاعی باشد و شکارخشکی مادامی که در حالت احرام هستید بر شماحرام شد و بترسید از خدایی که بسوی او محشور می شوید) . این آیه در مقام بیان حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی است ،نه حکم خوردن آنها، لذا می فرماید: شکار حیوانات دریایی بر شما حلال شد وخوردن حیوانات دریایی طیب و قابل اکل نیز بر شما حلال است و آنگاه در مقام منت گزاری می فرماید: هم برای شما که در حال احرام هستیدو هم برای غیر شمااز رهگذران . و در ادامه می فرماید: شکار حیوانات بری که در خشکی هستند تا زمانیکه درحالت احرام هستید بر شما حرام است ،پس در التزام به این نواهی و تقوی وخداترسی داشته باشید، چون محاسبه اعمال در روز قیامت و صحنه محشر باخدای سبحان است .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

 


هُوَ الَّذِی یُسَیِّرُکُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا کُنتُمْ فِی الْفُلْکِ وَجَرَیْنَ بِهِم بِرِیحٍ طَیِّبَةٍ وَفَرِحُواْ بِهَا جَاءتْهَا رِیحٌ عَاصِفٌ وَجَاءهُمُ الْمَوْجُ مِن کُلِّ مَکَانٍ وَظَنُّواْ أَنَّهُمْ أُحِیطَ بِهِمْ دَعَوُاْ اللّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ لَئِنْ أَنجَیْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرِینَ . سوره یونس - آیه 22

 

او کسى است که شما را در خشکى و دریا مى‏گرداند تا وقتى که در کشتیها باشید و آنها با بادى خوش آنان را بب ر ند و ایشان بدان شاد شوند [بناگاه] بادى سخت بر آنها وزد و موج از هر طرف بر ایشان تازد و یقین کنند که در محاصره افتاده‏اند در آن حال خدا را پاکدلانه مى‏خوانند که اگر ما را از این [ورطه] بر هانى قطعا از سپاسگزاران خواهیم شد.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(هو الذی یسیرکم فی البر و البحر حتی اذا کنتم فی الفلک و جرین بهم بریح طیبه و فرحوا بها جاءتها ریح عاصف و جاءهم الموج من کل مکان وظنوا انهم احیط بهم دعوا الله مخلصین له الدین لئن انجیتنا من هذه لنکونن من الشاکرین ):(اوست آنکه شما را در خشکی و دریا سیر می دهد، تا زمانیکه شما سوار کشتیها شوید و بادی ملایم بوزد که به سبب آن خوشحال می شوند وچون بناگاه بادی سهمگین بر آن کشتی بوزد و موجها از هر طرف بر کشتی آنهاحمله ور شود پندارند که آن موجها آنها را در بر خواهند گرفت ، آنوقت خدا را باعقیده خالص می خوانند، که اگر ما را از این ورطه نجات بدهی هر آینه ازشکرگزاران خواهیم بود)،معنای آیه روشن است و می فرماید: خداوند شما کسی است که خشکی و دریا را مسخر شما نموده تا آنکه سرنوشت ، شما را به درون کشتی بکشد، آنگاه از وزش باد ملایم که شما را به مقصد می رساند خوشحال می شوید، اما اگر بادهای تند وزیدن بگیرد و موجها از هر طرف بر کشتی بتازند،آنگاه می پندارند که هلاکشان نزدیک است و هر آینه موجهای سهمگین آنها را در بر خواهد گرفت ، در آندم خدا را از روی اخلاص و بدون شائبه شرک می خوانند که اگر آنان را از این ورطه هلاکت برهاند، شاکر و سپاسگزار خواهندبود و قدر نعمات الهی را خواهند دانست . دراین آیه التفات از خطاب به غیبت بکار رفته و جهتش این است که بفهماندمردم آن لیاقت و درکی را که خدای تعالی با آنان بصورت مخاطب سخن بگویندندارند و لذا خطاب را متوجه پیامبر(ص ) نموده است .

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


اللّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَأَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَّکُمْ وَسَخَّرَ لَکُمُ الْفُلْکَ لِتَجْرِیَ فِی الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَسَخَّرَ لَکُمُ الأَنْهَارَ. سوره ابراهیم - آیه 32

خداست که آسمانها و زمین را آفرید و از آسمان آبى فرستاد و به وسیله آن از میوه‏ها براى شما روزى بیرون آورد و کشتى را براى شما رام گردانید تا به فرمان او در دریا روان شود و رودها را براى شما مسخر کرد.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(الله الذی خلق السموات و الارض و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقا لکم و سخر لکم الفلک لتجری فی البحر بامره و سخر لکم الانهار):(خداوند کسی است که آسمانها و زمین را آفرید و از آسمان آبی نازل کرد و بوسیله آن میوه ها را برای روزی شما پدید آورد و کشتی را مسخر شماگردانید تا به امر خدا در دریا به حرکت درآید و نهرها را به خدمت شما درآورد)،در این آیه و دو آیه بعد توحید ربوبیت خدای تعالی را استدلال می نماید و آن رااز راه اختصاص تدبیر عام موجودات در نظام خلقت ، و فرستادن باران از آسمان و بیرون کردن روزیها از زمین و تسخیر دریاها و جریان کشتی ها و نهرها، به نتیجه می رساند. پس ربوبیت فقط از آن خدای متعال است ، نه اندادی که مشرکان برای خداقائل شده اند، چون فقط اوست که این نظام دقیق خلقت را آفرید و از آسمان بارانی نازل فرمود تا از روئیدنیهای زمین روزی پاکیزه برای موجودات نباتی وحیوانی فراهم گردد و کشتیها را در دریا روانه ساخته (یعنی قانون شناوری اجسام در آب و مواد اولیه ساخت کشتی و تدبیر چگونگی ساختن کشتی را به بشر الهام نمود) تا بشر از آنها در راه مقاصدش استفاده نماید و جویها را روان ساخت تا ایشان از آن برای مقاصد شرب و شستشو و آبیاری زمینها کشاورزی وسیراب نمودن حیوانات استفاده نمایند.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَهُوَ الَّذِی سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْکُلُواْ مِنْهُ لَحْمًا طَرِیًّا وَتَسْتَخْرِجُواْ مِنْهُ حِلْیَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْکَ مَوَاخِرَ فِیهِ وَلِتَبْتَغُواْ مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ. سوره نحل -آیه 14

و اوست کسى که دریا را مسخر گردانید تا از آن گوشت تازه بخورید و پیرایه‏اى که آن را مى‏پوشید از آن بیرون آورید و کشتیها را در آن شکافنده [آب] مى‏بینى و تا از فضل او بجویید و باشد که شما شکر گزارید.


 

تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(و هو الذی سخر البحر لتاکلوا منه لحما طریا و تستخرجوا منه حلیه تلبسونها و تری الفلک مواخر فیه و لتبتغوا من فضله و لعلکم تشکرون ):(اوست که دریا را مسخر نموده تا از آن گوشت تازه بخورید و از آن زیوری استخراج کنید که آن را در بر می کنید و کشتی را می بینید که آب را می شکافد و تا از فضل وکرم خدا بجویید و شاید سپاسگزار شوید)،از این آیه به بعد فصل دیگری ازنعمات الهی را بر می شمارد که شامل دریاها، کوهها و شهرها و علائم وراههاست . می فرماید خداست که دریا را به خدمت گرفته تا از گوشت تازه آبزیان قابل اکل استفاده کنید و زینتهایی مثل مروارید و مرجان از آن استخراج کرده و آن رابرای زینت خود در بر نمایید و کشتی را می بینید که سطح آب را از چپ و راست می شکافد، وبه پیش می رود تا بعضی از ارزاق الهی را با سفرهای دریایی طلب کنید و در جستجوی مزید فضل و کرم خدا باشید و همچنین یکی دیگر از نتایج تسخیر دریا و حرکت کشتیها در آن ، این است که شاید شما شکرگزاری کنید،چون نعمات دریایی یک نعمت و فضل زیادتی است و خداوند آنقدر نعمت درخشکی به شما داده که شما را بی نیاز نموده ولی از آنجا که بشر در امرضروریات زندگی کمتر متوجه و متنبه نسبت به نعمات الهی می گردد، اما درخصوص نعمتهای زائد و بیشتر از حد ضرورت انسان بیشتر متوجه نعمت خدامی شود، خداوند این قسم نعمات را نیز در اخیار انسان قرار داده است .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


رَّبُّکُمُ الَّذِی یُزْجِی لَکُمُ الْفُلْکَ فِی الْبَحْرِ لِتَبْتَغُواْ مِن فَضْلِهِ إِنَّهُ کَانَ بِکُمْ رَحِیمًا. سوره اسرا - آیه 66

پروردگار شما کسى است که کشتى را در دریا براى شما به حرکت در مى‏آورد تا از فضل او براى خود بجویید چرا که او همواره به شما مهربان است.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(ربکم الذی یزجی لکم الفلک فی البحر لتبتغوا من فضله انه کان بکم رحیما): (پروردگار شما کسی است که در دریا کشتیها را به حرکت در می آورد تاشما بتوانید سفر کنید و از فضل خدا در طلب روزی بر آیید، همانا او نسبت به شما مهربان است )، (ازجاء) یعنی راندن چیزی از حالی به حال دیگر، در اینجا به معنای حرکت دادن کشتیها در آب بوسیله باد و مانند آن و نرم و روان ساختن آب است و اینکه طلب روزی را (ابتغاء فضل ) نامید به جهت آنست که خداوندجواد و بخشنده ، روزی خلق را از ناحیه فضل خود افاضه می کند و خزائن الهی بواسطه روزی خلق کاسته نمی شود، لکن چون هر شخص بخشنده ای مازاد واضافه بر احتیاج خود را به دیگران می بخشد و فضل به معنای مازاد است ، لذاروزی خلق را فضل الهی نامیده است و در آخر اشاره به صفت مهربانی خداوندنموده و می فرماید او نسبت به شما مهربان است و به رحمت خود هر خیری را برشما افاضه می کند و معنای آیه روشن است .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى کَثِیرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلًا. سوره اسرا - آیه 70

و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتیم و آنان را در خشکى و دریا [بر مرکبها] برنشاندیم و از چیزهاى پاکیزه به ایشان روزى دادیم و آنها را بر بسیارى از آفریده‏هاى خود برترى آشکار دادیم.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(و لقد کرمنا بنی ادم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات وفضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا): (و به تحقیق فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنها را بر مرکبهای دریایی و زمینی سوار کردیم و از هر غذای پاکیزه به آنهاروزی دادیم و آنها را بر بسیاری از مخلوقات خود برتری دادیم و چه برتری دادنی )، این آیه در مقام امتنان و عتاب است که چگونه بنی آدم را کرامت بخشیده و بواسطه بخشیدن قوه تعقل و تمیز حق از باطل و خیر از شر، آنها را برسایر موجودات مزیت و برتری داده و در دریاها کشتیها و در خشکی حیوانات چهارپا را مسخر آنها نموده تا به سوی مقاصد خود رهسپار شوند و در طلب فضل الهی بر آیند که این امر از مصادیق تکریم الهیست و ایشان را به روزیهای پاکیزه ای چون میوه ها و محصولات خوشایند متنعم کرده ، در واقع انسان را به مهمانی مثال می زند که به ضیافت پروردگارش دعوت شده و برای حضور اودر این ضیافت برایش مرکب فرستاده و انواع میوه ها و غذاها را در اختیار اوقرار داده اند و اینها همه از مظاهر تکریم الهیست . و در آخر می فرماید: ما آنها را بر بسیاری از مخلوقات خود برتری فراوانی داده ایم و چون با لفظ (من ) که مخصوص صاحبان عقول است به آنها اشاره شده شاید مراد ازآن مخلوقات انواع حیوانات دارای شعور و جنیان باشد. از این آیه دو نکته آشکار می شود: 1 ـ دو کلمه تفضیل و تکریم هر کدام اشاره به یک دسته از موهبت های الهی درخصوص انسان دارند، تکریم انسان بواسطه اعطاء عقل است و تفضیل او بواسطه آن است که آنچه به همه موجودات داده شده انسانها از همه آنها سهمی افزونتر در آن امردارند و این رویه در خوراک ، پوشاک ، ازدواج و طریقه زندگی و رفتار اجتماعی و سایرشئون زندگی بشر جاریست . 2 ـ این آیه ناظر به برتری انسان بر سایر موجودات مادی است و چون ملائکه اصلاوجودشان غیر مادیست ، لذا دراین آیه اشارتی بر برتری انسان بر ملائکه وجود ندارد(42)و فقط دلالت می نماید که انسان به حسب وجود مادیش از حیوان و جن برتری دارد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَکُم مَّا فِی الْأَرْضِ وَالْفُلْکَ تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَیُمْسِکُ السَّمَاء أَن تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِیمٌ. سوره حج - آیه 65

آیا ندیده‏اى که خدا آنچه را در زمین است به نفع شما رام گردانید و کشتیها در دریا به فرمان او روانند و آسمان را نگاه مى‏دارد تا [مبادا] بر زمین فرو افتد مگر به اذن خودش [باشد] در حقیقت‏خداوند نسبت به مردم سخت رئوف و مهربان است.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(الم تر ان الله سخر لکم ما فی الارض والفلک تجری فی البحر بامره ویمسک السماء ان تقع علی الارض الا باذنه ان الله بالناس لرؤف رحیم ): (مگرنمی بینی که خداوند کائنات زمین را به خدمت شما درآورده و کشتی ها به فرمان او دردریاها روان است و او آسمان را از اینکه بدون اذن او بر زمین فرو افتد، نگاه می دارد،بدرستی که خداوند نسبت به مردم مهربان و رحیم است ) این آیه استشهاد دیگری بر عمومیت قدرت خداست ، که چگونه خداوند همه موجودات زمین را مسخر و رام بشر قرار داده و به موجب قانون تکوینی شناوری اجسام در آب ، کشتیها را در دریاها روان ساخته و آنها در خدمت بشر قرار داده واوست که آسمان را ـ بواسطه نیروی جاذبه بین اجرام آسمانی ـ از سقوط بر زمین حفظمی کند لذا سنگهای آسمانی و صاعقه هایی که به زمین می رسند به اذن الهی است ، آنگاه برای تکمیل نعمات و منت نهادن بواسطه تسخیر کائنات برای بشر، می فرماید: خدانسبت به مردم رئوف و مهربان است یعنی این نعمتها را به واسطه رأفت و رحمتش به آنها افاضه کرده .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَهُوَ الَّذِی مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَیْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَّحْجُورًا. سوره فرقان - آیه 53

و اوست کسى که دو دریا را موج‏زنان به سوى هم روان کرد این یکى شیرین [و] گوارا و آن یکى شور [و] تلخ است و میان آن دو مانع و حریمى استوار قرار داد.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(وهو الذی مرج البحرین هذا عذب فرات وهذا ملح اجاج وجعل بینهمابرزخا وحجرا محجورا): (اوست که دو دریا را بهم درآمیخت ، این یکی شیرین وگوارا و آن دیگری شور و تلخ ، و میانشان مانعی نفوذناپذیر قرار داد تا مخلوط نشوند ومنفصل باشند) معنای ظاهری آیه واضح است یعنی خداوند دو آب مختلف و متفاوت که یکی شیرین و گوارا و دیگری شور و تلخ است را به گونه ای میانشان حائل و مانع قرار داده که آمیزش آنها با هم حرام شده و به هیچ وجه مخلوط نمی شوند. اما باطن کلام متوجه مسأله رسالت است که میان مؤمن و کافر جدائی می اندازد و بااینکه هر دو در یک زمین زندگی می کنند. در عین حال با هم مخلوط و یکی نمی شوند وراه ایمان همواره از راه کفر جداست .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْکَ تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِیُرِیَکُم مِّنْ آیَاتِهِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ. سوره لقمان - آیه 31

آیا ندیده‏اى که کشتیها به نعمت‏خدا در دریا روان مى‏گردند تا برخى از نشانه‏هاى [قدرت] خود را به شما بنمایاند قطعا در این [قدرت نمایى] براى هر شکیباى سپاسگزارى نشانه‏هاست.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(الم تر ان الفلک تجری فی البحر بنعمت الله لیریکم من ایاته ان فی ذلک لایات لکل صبار شکور): (آیا نمی بینی که کشتی در دریا به نعمت خدا روان است تاآیه های خود را به شما بنمایاند؟ همانا در این امر برای همه خویشتنداران سپاسگزارعبرتهایی وجود دارد.)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَمَا یَسْتَوِی الْبَحْرَانِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَمِن کُلٍّ تَأْکُلُونَ لَحْمًا طَرِیًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْیَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْکَ فِیهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ. سوره فاطر - آیه 12

و دو دریا یکسان نیستند این یک شیرین تشنگى‏زدا [و] نوشیدنش گواراست و آن یک شور تلخ‏مزه است و از هر یک گوشتى تازه مى‏خورید و زیورى که آن را بر خود مى‏پوشید بیرون مى‏آورید و کشتى را در آن موج‏شکاف مى‏بینى تا از فضل او [روزى خود را] جستجو کنید و امید که سپاس بگزارید.


 

تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(ومایستوی البحران هذا عذب فرات سائغ شرابه و هذا ملح اجاج ومن کل تاکلون لحما طریا و تستخرجون حلیه تلبسونها وتری الفلک فیه مواخرلتبتغوا من فضله ولعلکم تشکرون ):(این دو دریا با هم یکسان نیستند، یکی شیرین و گوارا و دیگر شور وتلخ و شما از هر دوی آنها گوشت تازه گرفته ، می خوریدو اشیاء زینتی استخراج کرده ، می پوشید و کشتی ها را می بینی که در دریا آب رامی شکافند، تا شما از فضل خدا چیزی به دست آورید و شاید شکرگزار نعمتهای اوشوید.)(عذب ) یعنی آب پاکیزه و (فرات ) آبیست که سوز عطش را می شکند و خنک است . (سائغ ) یعنی آبی که از شدت گوارایی با سهولت به حلق فرو می رود. (اجاج )یعنی آب تلخ مزه و (ملح ) یعنی آب شور (لحم طری ) یعنی گوشت لطیف و تازه که منظور از آن در اینجا گوشت ماهی یا مرغان دریایی است .و مراد از (حلیه ) زینتهایی است که از دریا استخراج می کنند مانند مروارید ومرجان و انواع صدفهاهمچنانکه در جای دیگری می فرماید(یخرج منهما اللؤلؤوالمرجان (10) از آندو دریا مروارید و مرجان بیرون می آورد).معنای ظاهری آیه روشن است اما در واقع مؤمن و کافر را به دو دریای شیرین وشور مثال می زند و یکسان نبودن آنها را در کمال فطری بیان می کند، اگرچه که دربسیاری از خواص انسانی مشارکت دارند، ولی مؤمن بر همان فطرت اصلی خودش باقی است و بواسطه آن به سعادت دائمی در حیات اخروی نایل می شود ولی کافر ازآن فطرت منحرف شده و به زودی به کیفر اعمالش معذب می گردد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَمِنْ آیَاتِهِ الْجَوَارِ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ. سوره شوری- آیه 32


و از نشانه‏هاى او سفینه‏هاى کوه‏آسا در دریاست.


 

تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(ومن ایاته الجوار فی البحر کالاعلام ): (و از نشانه های او کشتی های کوه پیکر جاری در دریاهاست )

 

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


اللَّهُ الَّذِی سخَّرَ لَکُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِیَ الْفُلْکُ فِیهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ. سوره جاثیه - آیه 12

خدا همان کسى است که دریا را به سود شما رام گردانید تا کشتیها در آن به فرمانش روان شوند و تا از فزون بخشى او [روزى خویش را] طلب نمایید و باشد که سپاس دارید.


تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(لنجعلها لکم تذکره و تعیها اذن واعیه ):(تا آن را برای شما مایه تذکر قراردهیم و فرا گیرد آن را گوش فرا گیرنده )این آیات اشاره به طوفان نوح می نماید و خطاب به عموم بشر که نیاکانشان بوسیله کشتی نوح از غرق نجات یافتند، می فرماید: این ما بودیم که وقتی آب طغیان کرد، شمارا سوار کشتی کردیم و از غرق و هلاکت نجات دادیم و اگر ما این رفتار را با شما کردیم برای این بود که آ ن را مایه تذکری برای شما قرار دهیم تا از آن عبرت بگیرید و آن ماجرا را در نفس خود جای دهید و از یاد نبرید تا اثر و فایده آن که همان عبرت و اندرزگرفتن است ، مترتب شود، از سنت های الهی این است که بشر را از راه ارائه طریق به سوی سعادت حیاتش هدایت کند و تذکره به معنای این است که راه سعادت فرد را به یاد اوبیاورند (که ممکن است از آن تذکره ، تذکر پیدا کند و یا نه ) و از سنت های دیگرپروردگار این است که همه موجودات را به سوی کمالشان هدایت کند و آنها را به آن نقطه برساند و جمله (و تعیها اذن واعیه )به همین معنا اشاره دارد، چون (وعی ) یا فراگرفتن از مصادیق هدایت یافتن به هدایت ربوبی است ، از این آیه شریفه استفاده می شودکه حوادث خارجی در اعمال انسان اثر می گذارد، همانطور که از آیه 96 سوره اعراف استفاده می شد که اعمال انسان در حوادث خارجی تأثیر می گذارد(2).در تفسیر الدر المنثور روایت شده که وقتی این آیه نازل شد رسولخدا ص فرمود:من از پروردگارم خواستم که این اذن واعیه را علی بن ابیطالب ع قرار دهد و بعد از آن علی ع فرمود: هرگز نشد چیزی از رسولخدا ص نوم‌ و فراموش‌ کنم‌.

 

 

 

 

 

 

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ


وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنشَآتُ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ. سوره الرحمن - آیه 24

و او راست در دریا سفینه‏هاى بادبان‏دار بلند همچون کوهها.


 

تفسیر:

تفسیر المیزان - خلاصه

(و له الجوار المنشئات فی البحر کالا علام ):(و برای او کشتیهایی چون کوه است که در دریا پدید آمده ).

 


چاپ این مطلب: کلیک کنید

(0 لایک)
 
برگه‌ها
دسته‌ها
نویسندگان
بایگانی
آمار
بازدیدکنندگان : 89722